بخشی از یادداشت عباس عبدی در روزنامه اعتماد ملی:
...
گذشته از اين نوع جعل صوري {شبیه کردان}، سه نوع مدرك جعلي (ماهوي) ديگر داريم كه شرح مي‌دهم.
نوع اول، مدرك واقعي و معتبر از دانشگاه‌هاي نيمه‌معتبر يا كم‌اعتبار است، حتي ممكن است دانشگاه مدرك‌دهنده، معتبر هم باشد، اما سيستم آنجا به دلايلي چنان فاسد شده باشد كه چنين مداركي را صادر كند. براي نمونه دانشگاه مسكو يا برخي كشورهاي بلوك شرق را مي‌توان نام برد. كسي كه خواهان مدرك دكتراست مي‌تواند بدون حضور در مسكو (ممكن است يكي دو بار جهت تفريح و يا انجام امور اداري به آنجا برود) و با پرداخت هزينه لازم مدرك دكترايش را بگيرد، اما اين كار مستلزم پرداختن رشوه مناسب به استاد راهنما و هزينه ثبت‌نام در دانشگاه است. در اين صورت دانشجو بدون حضور در آنجا پس از پرداخت چند سال هزينه و رشوه، صاحب دكترا مي‌شود. استاد راهنما شخصاً و يا از طريق دستيارانش، پايان‌نامه و تز را تهيه مي‌كند و در جلسه صوري دفاعيه، آن را تصويب مي‌كند و تمام مراحل كار بطور قانوني ولي ظاهري ادامه مي‌يابد. مدرك دكترا به نام متقاضي صادر و يك نسخه از پايان‌نامه نيز به دانشجو تقديم مي‌شود. پايان‌نامه‌اي به زبان سليس روسي كه صاحب مدرك حتي قادر به خواندن حروف آن نيز نيست. اين فرد مدرك دكتراي خود را عموماً به دانشگاه غير دولتي ارايه مي‌كند. در حالي كه در اصل احتمالا فقط مدرك ليسانس يا حداكثر فوق‌ليسانس در داخل كشور را دارد. لذا با مدرك و عنوان جديد آقاي دكتر سر كلاس مي‌رود و حقوق مي‌گيرد. دانشجوي سطح پايين هم كه نمي‌فهمد سطح سواد او چقدر است. چون كسي هم زبان روسي نمي‌داند، مورد آزمون اين زبان هم واقع نمي‌شود!
يكي از دوستان كه به واسطه حضورش در سفارت ايران در مسكو، همسرش زبان روسي را خوب ياد گرفته است تعريف مي‌كرد كه همسرش زبان روسي درس مي‌دهد، اخيراً متوجه حضور افراد 40 تا 50 ساله زيادي در كلاس درسش شده پس از پيگيري فهميده كه همه آنان آقايان داراي مدرك دكتري از دانشگاه مسكو و استاد آن دانشگاه غير دولتي هستند، و براي اين سر كلاس مي‌آيند كه پس از قضيه كردان حس كرده‌اند كه دير يا زود مشت آنان هم باز خواهد شد، لذا مي‌كوشند كه حداقل از رو خواندن زبان روسي را ياد بگيرند.
دوست ديگري تعريف مي‌كرد كه يكي از اين افراد را مي‌شناسد و بارها از اين دوست ما پرسيده كه چگونه مي‌توان از هند مدرك دكترا گرفت، و او تعجب مي‌كند كه تو مدرك دكترا داري، ديگر مدرك جديد براي چه مي‌خواهي، وي اقرار مي‌كند كه مدركم روسي است و دير يا زود قضيه لو خواهد رفت بايد مدرك جانشين هم داشته باشم.
فساد در جوامعي چون روسيه و هند، زمينه مساعدي را براي اخذ چنين مداركي صوري فراهم مي‌كند، آنان حتي عكس متقاضي را مي‌گيرند و با استفاده از برنامه فتوشاپ تصوير صورت آنان را بجاي يكي از دانشجويان حاضر در مراسم رسمي فارغ‌التحصيلي جعل مي‌كنند و اين عكس را به همراه يك جلد از پايان‌نامه و مدرك دكترا تقديم متقاضي محترم! مي‌كنند. مطلب کامل